Ca'fer es-Sadık
(radıyallahü anh)'dan şöyle
dediği
rivayet edilmektedir: Besmele, sûrelerin taçlarıdır.
Derim ki: Bu
besmelenin Fatiha'dan ve diğer sûrelerden bir âyet
olmadığının delilidir. Bu hususta
ilim adamlarının üç ayrı görüşü vardır:
a) Besmele Fatiha'dan da, başka sûrelerden de bir âyet değildir. Bu
İmam
Malik'in
görüşüdür.
b) Besmele, her sûreden bir âyettir. Bu da Abdullah b. el-Mubarek'in görüşüdür.
c) Şafiî
der ki, besmele
Fatiha'dan bir âyet-i kerimedir. Diğer sûrelerden âyet olup olmadığına dair görüşü ise farklı farklı nakledilmiştir. Bir seferinde: Her
sûrenin bir âyetidir, derken bir diğer
seferde, sadece Fatiha'dan bir âyet-i kerimedir, demiştir. Ancak ilim adamlarının
Besmele'nin Kur'ân-ı Ke-rim'de Nemi süresindeki bir âyette yer aldığında görüş
ayrılığı
yoktur.
Şafiî, Darakutnî tarafından rivayet edilen ve Ebu Bekr
el-Hanefi'den, o Ab-dülhamid b. Ca'fer'den, o Nuh b. Ebi Bilal'den, o
Said b. Ebi Said el-Makbu-rî'den,
o da Ebu Hureyre'den gelen rivayet yoluyla
Peygamber (sallallahü aleyhi ve
sellem)'ın şu
âyetini delil göstermektedir:
"Elhamdülillahi rabbil alemin diye okuduğunuz takdirde (başında)
bismillahirrahmânirrâhim'i okuyunuz.
Çünkü o (Fatiha sûresi)
Kur'ân'ın anasıdır, Kitabın arasıdır,
es-Seb'u'1-mesani (tekrarlanan yedi )dir.
Bismillahirrahmânirrâhim de âyetlerinden bir tanesidir."[283] [176]
Bu hadisi Abdülhamid b. Ca'fer,
merfu olarak rivayet etmiştir. Sözü geçen bu Abdülhamid'i
Ahmed b. Hanbel, Yahya b. Said ve Yahya b. Main sika
(güvenilir)
bir ravi olarak saymaktadırlar. Ebu Hatim onun hakkında: O doğru
sözlüdür, derken Süfyan
es-Sevri zayıf olduğunu
söyler ve ona hücum
ederdi.
Senette geçen Nuh b. Ebi Bilal de ünlü ve sika bir
ravidir.
İbnu'l-Mubarek ile Şafiî'nin iki görüşünden birisinin delili ise, Müslim tarafından Enes'ten gelen şu rivayettir: Enes dedi ki: Rasülullah (sallallahü aleyhi ve sellem) günün birinde bizimle birlikte oturuyor iken bir parça uyukladı. Daha sonra gülümseyerek başını kaldırdı. Biz: Ey Allah'ın rasûlü, neden güldün? diye sorduk. Şu cevabı verdi: "Az önce bana bir sûre nazil oldu." dedi ve şunları okudu: "Bismillahirrahmânirrâhim. Şüphesiz biz sana Kevseri verdik. O halde Rabbin için namaz kıl, kurban kes. Şüphesiz sana buğz edenin kendisi ebter (soyu kesik) olandır." (el-Kevser, 108/1-3) Ve sonra hadisin geri kalan kısmını kaydetti.[284] [177] Yüce Allah'ın izniyle bu hadisin tamamı Kevser sûresinin tefsirinde gelecektir.
-------------------
[283] [176] Darakutnî, I, 312.
[284] [177] Müslim, Salat 53.